مانیتورینگ شبکه و آشنایی با نرم افزار های آن
البته اگه شد مطالبی در مورد Squid و security onion براتون میذارم ؟!
در شرکتها و سازمان های امروزی، مانیتورینگ شبکه اهمیت ویژهای دارد و اگر آن را به حساب نیاورید، به سادهترین بیان، دیگر هیچ نوع مستندات یا محک عینی و قابل مشاهده برای نحوهی رفتار شبکه در اختیار نخواهید داشت. عدم وجود مانیتورینگ، قضاوت در مورد اینکه آیا تغییرات ایجاد شده در شبکه تاثیر مثبتی روی عملکرد کلی شبکه دارد یا خیر را بسیار دشوار میسازد. در نتیجه، دلایل متعددی برای انجام مانیتورینگ شبکه وجود دارد.
اول اینکه، انجام برخی از روشهای مانیتورینگ شبکه بازده کلی زیرساخت شبکه را بهبود میبخشد که به نوبه خود میتواند عملکرد شرکت را افزایش دهد. برای مثال، روشهای اولیه ردیابی و اصلاح افت کیفی یا خطای سرویسهای شبکه ممکن است از مسائل جدی جلوگیری کند و منجر به کاهش بهرهوری شرکت شود.
دوم اینکه، مانیتورینگ شبکه امنیت داخل سازمان را تقویت میکند. ردیابی دستگاههای کلیدی شبکهی یک شرکت در طول زمان میتواند عدم توقف ناگهانی سرویسهای مستقل از شبکه را تضمین کند، یعنی اگر مشکلی به وجود آید، این مشکل میتواند نسبت به شبکهای که فاقد سیستم مانیتورینگ است، سریعتر برطرف شود. سرانجام اینکه، مانیتورینگ منسجم و مداوم شبکه، امکان برنامهریزی بهتر ارتقاها و پیکربندیهای بعدی را فراهم میسازد. برای مثال، نواحی کلیدی که باید بهبود یابند، میتوانند تعیین شده و بخشی از مشکل آنها حل شود، یا کاملاً حذف شوند. بنابراین مانیتورینگ شبکه یک وظیفه بسیار مهم و حیاتی است که باید توسط مدیران و سرپرستان شبکههای امروزی و سایر متخصصان بخش پشتیبانی شبکه انجام شود. یکی از اولین مواردی که قبل از مانیتورینگ باید انجام شود، تعیین دقیق مواردی است که باید در شبکه مانیتور شوند. علاوه بر این، مدیر شبکه نیاز به ارائه دقیق و گرافیکی شبکهی شرکت نیز دارد. یک تصویر واضح از موارد حساس شبکه، امکان ارزیابی و مانیتورینگ بهتر را فراهم میسازد و همچنین ارتقاء و نگهداری شبکه را برای مدیر شبکه آسان میکند. یک سیستم مانیتورینگ حرفه ای تمامی این موارد را با اسکن خودکار شبکههای محلی و نمایش گرافیکی تمام نودهای ردیابی شده درون آنها امکانپذیر میسازد. سپس در تمام ایام هفته به صورت شبانه روزی رفتار دستگاهها را مانیتور میکند.
فعالیت مانیتورینگ را میتوان چشم همیشه بیدار مدیر شبکه نامید. همچنانکه مدیریت خوب،بدون در اختیار داشتن اطلاعات ناب و امکانات پردازشی مناسب میسر نیست، گرداندن شبکه کامپیوتری بدون رصد کردن وضعیت سرویسها امری بسیار پرمخاطره وهزینه بر است.شیوه مانیتورینگ پیوستگی مستقیمی با شرایط شبکه و حساسیت سرویسهای در حال اجرا دارد. به صورت عمومی پارامترهاییبه شرح زیر در تعیین راهکار مانیتورینگ شبکه موثر میباشند:
نوع سیستمها
نوع سرویسهای موجود
پروتکلها
توپولوژی شبکه
هنگام مانیتورینگ شبکه نواحی متعددی در مرکز توجه هستند. اولین ناحیهای که باید مانیتور شود،تجهیزات شبکه هستند – این مهم است که بدانید که دستگاه مورد نظر چه نوع دستگاهی است و چگونه با سایر دستگاههای شبکه ارتباط دارد. دومین ناحیه مورد نظر، برنامههای کاربردی، منابع و سرویسهای موجود در انواع خاصی از دستگاه هاست. هر دوی این نواحی برای فرآیند مانیتورینگ مهم هستند. نکته بسیار ارزشمند این است که از قبل بدانید که دقیقاً چه چیزی (چه دستگاههایی و برنامههای کاربردی، منابع یا سرویسهای روی آنها) را میخواهید مانیتور کنید، پیش از اینکه این کار را واقعاً انجام دهید. باید توجه داشته باشید که فرآیند مانیتورینگ شبکه به ویژه در شبکههای متعلق به شرکتهای بزرگ اگر پیشاپیش برنامهریزی نشود و پس از آن به نحو مناسب مدیریت نگردد، میتواند یک کار بینهایت پیچیده باشد. به عنوان یک قاعده کلی، توصیه میشود که به جای کل دستگاههای شبکه تنها دستگاههای حساس شبکه را مانیتور کنید. مورد دوم اینکه عمل مانیتورینگ بدون برنامه ریزی صحیح ممکن است مقدار زیادی ترافیک سربار تولید کرده و شبکه را از وجود منابع ارزشمند تهی کند.
بسیاری از افرادی که امروزه به عنوان مسئول و مدیریت شبکه در ادارات و یا شرکت های خصوصی مشغول به کار می باشند از نرم افزارهایی که در این زمینه به امر مدیریت شبکه کمک می کنند ، استفاده می نمایند. این نرم افزارها از ویژگی های متعددی برخوردار می باشند ومدیر شبکه بنابر نیاز خود ازیکی ازاین نرم افزارهااستفاده میکند.
برخی ازنرم افرارهای مهم وپرکاربرد در زمینه مانیتورینگ شبکه:
Cacti
نرمافزار Cacti یک نرمافزار کامل به منظور استخراج اطلاعات از RRDTOOL (ابزاری سودمند در سیستم عامل Unix جهت ذخیرهسازی و بازیابی اطلاعات)میباشد. این نرمافزار با ذخیرهسازی اطلاعات مورد نیاز برای ترسیم نمودار و تجمع سازی اطلات در پایگاه دادهای mysql میباشد. رابط این نرمافزار کاملا تحت PHP که توانائی نگهداری نمودارها و منابع اطلاعاتی ذیربط و آرشیوهای Round Robin در پایگاه اطلاعاتی را دارا میباشد که نهایتا موجب ترسیم نمودار برای کاربر مربوطه میگردد.
اجزاء اصلی تشکیل دهنده این نرم افزار شامل منابع اطلاعاتی، نمودارها و پیشپیکر بندیهای مربوطه میباشند. برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز برای تهیه نمودار مسیری برای دسترسی به دستورات مورد نیاز و برنامههای مورد نیاز اجرائی برای دسترسی به هرگونه اطلاعات مورد نیاز فراهم میشود که این نرمافزار را قادر میسازد با روال Round Robin و تجمیع اطلاعات در پایگاه دادهای Mysql نمودارهای مورد نیاز را ترسیم نماید.
پس از جمعآوری اطلاعات نوبت به ترسیم نمودار خواهد رسید که شامل هر نوع مقیاسی که از RRDTOOL استخراج شده باشد میگردد. بسته به نوع اطلاعات دریافتی جهت تهیه نمودار میتوان از انواع مقیاسهای مورد نیاز به صورت پیش فرض یا با تعریف خواسته مورد نیاز استفاده نمود. مضاف بر اینکه رابط گرافیکی کاربر بسیار انعطاف پذیر میباشد که این امکان را فراهم میسازد که کاربر نمودارهای مورد نیاز جهت ترسیم را به دلخواه خود و بسته به نیاز سازمان دستهبندی نماید. باداشتن محیط مدیریتی تحت وب وتمپلیتهای مختلف برای سیستم عاملها ودستگاه های گوناگون روند مانیتورینگ رااسان وقدرتمون میکند.کاکتی اجازه میدهد تاکاربرباخدمات نظرسنجی در فواصل زمانی ازپیش تعین شده ونمودارهای بدست امده ازان دسترسی داشته باشد.بطورکلی داده های گراف درسری زمانهای مشخص مثلابار cpu ویااستفاده ازپهنای پاند و...رادرقالب نمودار مشخص میکند.
Net Monitor for Employees
نرم افزاری برای مشاهده کامپیوترهای متصل شده به شبکه می باشد. بدین ترتیب شما می توانید از کارهای کاربران خود با خبر شوید. علاوه بر این شما قادر خواهید بود که کنترل کامپیوتر مقصد را از طریق موس و کیبورد در دست بگیرید. ضبط صفحه نمایش کامپیوتر مقصد حتی در زمانی که آن را مشاهده نیز نمی کنید، از قابلیت های مهم نرم افزار است. زمانی که کاربران شما نیاز به دستورالعمل هایی دارند، می توانید پیام ها را روی صفحه نمایش به آنها نشان دهید. همچمین می توانید یک یا تمامی کامپیوترهای شبکه را مجزا کنید. زمانی که می خواهید همه توجه شان به شما معطوف شود می توانید با نشان دادن یک پیام به کارمند یا قفل کردن کامپیوترش این کار را انجام دهید. تمامی این ارتباطات رمزگذاری شده و کاملا ایمن خواهند بود.
برخی از ویژگیهای مهم این نرم افزار:
نمایش تصویر زنده از کامپیوتر مقصد
امکان بدست گرفتن کنترل کامپیوتر مقصد توسط کنترل موس و صفحه کلید آن
نمایش چندین صفحه از کامپیوترهای مقصد در یک جدول
مدیریت کامپیوترها در یک گروه مانند کلاس های درس
قفل کردن ایستگاه های کاری
نمایش دسکتاپ مبدا به کامپیوترهای مقصد
خاموش کردن، Restart، Hibernate و یا معلق کردن کامپیوترهای مقصد
Log Off کردن کاربران دسکتاپ
پشتیبانی از چند مانیتور
بلاک کردن اینترنت
عدم نیاز به پهنای باند زیاد
کنترل پردازش های در حال اجرا
و ...
Wireshark
بهترین نرم افزار آنالیزواشکال زدایی پروتکل های شبکه می باشد Wireshark یک تحلیلگر بسته های شبکه است. یک تحلیل کننده ی بسته های شبکه سعی در ضبط بسته های شبکه دارد و تلاش می کند جزئیات آن بسته ها را تا جای ممکن به دست آورد. کاربردهای مختلفی رابرحسب شخص مورداستفاده کننده دارد.مثلا مدیران شبکه ازاین نرم افزار برای ازبین بردن مشکلات به وجودامده درشبکه استفاده میکنند.مهندسین امنیت برای بازبینی امنیتی شبکه ازاین استفاده میکنند.توسعه دهندگان شبکه برای اشکال زدایی پیاده سازیهای پروتکل وافراداستفاده کننده شبکه ازان برای یادگیری کارکرد داخلی پروتکل استفاده میکنند.
برخی از ویژگیهای مهم این نرم افزار:
قابل استفاده برای UNIX و Windows
ضبط زنده ی بسته های داده از واسط شبکه
نمایش بسته ها با جزئی ترین اطلاعات پروتکل
باز کردن و ذخیره ی بسته ی داده ی ضبط شده
وارد کردن و صادر کردن بسته های داده به/از برنامه های ضبط دیگر
فیلتر کردن بسته ها بر اساس معیارهای مختلف
جستجو برای بسته ها بر اساس معیارهای مختلف
رنگ آمیزی نمایش بسته ها براساس فیلترها
ایجاد مدل های آماری مختلف
دیکد کردن پروتکل های مختلف
نرم افزار منبع باز
و...
Monit
یک نرم افزار تحت لینوکس است. برای نظارت برفرآیندها ی خطرناک یابرنامه های مشابه درحال اجرا برروی localhost یعنی اگر یک وضعیت خطا رخ دهد monit میتواند آنرا متوقف کند وبعدآن عملی راکه درحال اجرابوده را راه اندازی کند.همچنین میتواند اطلاعاتی از مقدارحافظه یاپردازنده وچرخه فرایند رابه مابدهد.ویااینکه چه مقدارفایل وپوشه برروی localhost میباشد.نظارت براتصالهای شبکه ای برای سرویس دهنده های مختلف برروی locAolhost ویاروی میزبان ازراه دور.بطورکلی از monit برای نظارت برمنابع سیستم یا برروی localhost مانند استفاده از CPU حافظه و میانگین باراستفاده میشود.
Nagios
Nagios نرمافزار نظارتی بسیار قدرتمند در زمینه ایراد و اشکالیابی در یک سازمان میباشد. این نرمافزار قدرت شناسائی و حل مشکلات تکنولوژی اطلاعات و زیر ساخت شبکه، قبل از تاثیر مستقیم آنها بر روی ساختار شبکه را دارا میباشد.
در طراحی این نرمافزار مقیاسپذیری و انعطافپذیری نقش عمدهای را دارا میباشد. ایرادهای زیر ساختاری شبکه که باعث اختلالهای جدی در روند عملکرد سازمان میشوند قبل از بروز توسط این نرمافزار شناسائی شده و با اطلاع به موقع کارمندان ناظر بر عملکرد، سبب اتخاذ تصمیم به موقع میگردد.
مزایای استفاده از نرمافزار Nagois
برنامهریزی برای ارتقاء و بهینهسازی زیرساختهای قدیمی شبکه قبل از بروز اختلال توسط آنها
رسیدگی به مشکلات بلافاصله پس از بروز مشکل
حل خودکار مشکلات احتمالی بعد از شناسائی
هماهنگی راهبردی بین گروههای فنی درگیر در سازمان
حصول اطمینان از برآورده شدن SLA مقرر
نظارت بر کلیه روالهای کسب و کار در عملکرد زیر ساخت شبکه
نحوه عملکرد:
نظارت: متخصصین فنآوری اطلاعات با پیکربندی نرمافزار Nagios اجزاء مختلف زیر ساخت شبکه شامل چیدمان سیستمها و پروتکلهای مورد استفاده در شبکه و نرمافزارهای مربوطه ، سرویسهای ذیربط و سرور ها را نظارت مینمایند.
سیستم اعلام و هشدار: نرمافزار Nagios در حین بروز اختلال در اجزاء زیر ساخت شبکه و نیز هنگام رفع اشکال مورد نظر با ارسال هشدار و ارسال پیغام متخصصین شبکه را از شرایط رویداد مطلع میسازد. این پیغامها میتواند از طریق رایانامه، پیامک و یا از طریق اجرای یک برنامه از پیش تعیین شده باشد.
Solarwinds Orion
بوسیله این نرم افزار شما می توانید به طور لحظه ای تغییرات پیکربندی شبکه را مشاهده نمایید ، گزارشات مختلف از این تغییرات تهیه نمایید ، پیکربندی ها را به صورت تک تک و یا به صورت دسته ای در شبکه اعمال کنید ، تغییرات را بر روی یک یا تعداد زیادی دستگاه اعمال نمایید ، از وضعیت های مختلف Backup تهیه کنید و در مواقع لزوم به سادگی همه تنظیمات را به وضع زمان Backup گیری بازگردانید . همچنین صحت عملکرد اجزای مختلف شبکه وهمچنین برنامه های کاربردی راتحت نظر میگیرد.قابلیت مدیرت پهنای باند رافراهم میکند.ابزاری است که به سرعت وبدون کمترین تغیری درشبکه وبدون نیازبه agent روی سرورهاانواع گزارشات کاربردی راتهیه نمایید.
برخی ازویژگیهای مهم این نرم افزار :
رصد مداوم کاربران به لحاظ تاثیرات آن ها بر پیکربندی ها
دارای بودن قالب های تغییر پیکربندی های آماده
پشتیبانی وسیع از سخت افزار های گوناگون
امکان هشدار دادن به مدیر شبکه در موقعیت های تعریف شده از سوی وی
قابلیت پشتیبان گیری خودکار
اعمال دسته ای تنظیمات پیکربندی
کشف تلاش برای تغییر سیاست های کاری
رابط کاربری بسیار قوی
گزارش از لیست پیکربندی های موجود
انتقال از راه دور سیستم عامل و Firmware
قابلیت کاهش مصرف انرژی تجهیزات شبکه ای سیسکو
آرشیو پیکربندی
و...
Danware NetOp Remote Control
NetOp Remote Control نام نرم افزاری می باشد که به وسیله آن مدیران شبکه قادر به کنترل سیستم های خود می باشند. مشاهده صفحه نمایش سیستم ها ، کنترل کامل و اعمال امور مختلف بر روی سیستم ها ، عیب یابی و رفع معایب موجود در صورت امکان ، نظارت بر نحوه عملکرد کاربران و نرم افزارها ، کنترل پروتکل های مورد استفاده و بسیاری دیگر از ویژگی ها می باشد.
ازویژگی های برتر این نرم افزار، همان طور که در بالا اشاره شد قابلیت اعمال یک دستور بر روی تمام سیستم ها به صورت یکپارچه و همزمان می باشد. این نرم افزار از تولیدات شرکت Danware می باشد
Netop School
ازدیگرنرم افزارهای netop میتوان به netop school اشاره کردکه به صورت اختصاصی برای کلاس های درس طراحی شده است NetOp School نام دارد. نرم افزاری قدرتمند که امکان متعددی را در زمینه ارتباط میان سیستم های دانش آموز و معلم فراهم می آورد. این نرم افزار که از جدیدترین امکانات برای آموزش هر چه بهتر بهره می برد قادر است تا در محیطی کاملا پویا و جذاب حتی امکان پرسیدن سوال را هم به صورت شبکه ای از طریق پل ارتباطی فراهم کند.
مدیریت رایانه دانش آموزان، بدست گیری کنترل رایانه ها، بستن امکانات و قابلیت های خاصی از سیستم نظیر بازی ها و یا حتی USB درایو ها، بستن اینترنت برای دانش آموزان و یا مسدود سازی سایت های خاص، امکان برگزاری امتحانات آنلاین و طراحی سوال برای هریک از دانش آموزان، قابلیت اعلام پایان امتحان از طریق زمان بندی و به صورت خودکار و بسیاری امکانات دیگر اشاره نمود.
NetOp School یک امکان فوق العاده جالب دیگر را هم در خود می بیند که برای بسیاری از استادان و دانشجویان اهمیت زیادی دارد. امکان آموزش از راه دور، یعنی دانشجو در خانه پشت سیستم رایانه ای می نشیند و استاد هم با داشتن یک رایانه می تواند به سادگی کار آموزش را دنبال کند. این نرم افزار به صورت دو بخش وجود دارد. یعنی نسخه مدیر که همان استاد یا معلم است و نسخه دانش آموزی که برروی سیستم دانش آموزان و دانشجویان نصب خواهد شد.
برخی ازویژگیهای مهم این نرم افزار :
آموزش به صورت الکترونیکی با بالاترین بازدهی در آموزش
امکان برقراری ارتباط به سادگی
سازگار با انواع شبکه های رایانه ای
امکان چت کردن میان رایانه های مختلف
قابلیت به اشتراک گذاری صفحه نمایش سیستم معلم
مدیریت کامل استاد برروی سیستم دانشجو
قابلیت برگزاری امتحانات آنلاین
امکان طرح سوال به صورت اختصاصی
بستن صفحه کلید و ماوس
محیط کاربری فوق العاده جذاب
قابلیت زمان بندی امتحان
و...